Ibrahima Niang: Os inmigrantes contribúen ao desenvolvemento do noso país e ao noso benestar. Reprimímolos en canto aos seus dereitos, pero querémolos como consumidores.

Ibrahima Niang: “Podemos estar en situación irregular pero somos persoas”. Os participantes na Mesa sobre Inmigración abordaron esta complexa problemática na que se confrontou a ilegalidade coa ‘irregularidade’, o dereito á cidadanía, o dereito a voto, a integración, a precariedade dos mercados de traballo, a exclusión social e, sobre todo, o respecto aos Dereitos Humanos.

A actividade en Pontevedra del Simposio internacional “Pobre Mundo Rico” iniciouse o martes 9 cunha mesa redonda na que interviñeron representantes de distintos colectivos relacionados coa inmigración. Nesta abordáronse boa parte dos ámbitos relacionados coa problemática da poboación estranxeira, nun contexto no que o índice da poboación inmigrante española pasou de 900.000 inmigrantes a 4 millóns e medio en 12 anos.

Legalidade e dereito a cidadanía

“Non somos ilegais, podemos estar en situación irregular pero somos persoas”, así destacouno Ibrahima Niang (Presidente de AIDA, Asociación para a Integración e o Desenvolvemento Africanos). A loita contra a invisibilidade á que se ven sometida a poboación inmigrante, e a busca dun estatus que recoñeza os seus dereitos como cidadáns foi un dos eixes temáticos no que coincidiron os participantes neste debate. Así, Luis Nieto, de Omal (Observatorio sobre as Multinacionais en América Latina) resaltou a necesidade de converter os inmigrantes en cidadáns, porque “queiran ou non forman parte da nosa sociedade” e é sorprendente que no noso sistema “o diñeiro se poida mover libremente pero as persoas non”.

Contribución ao Produto Interior Bruto

Luis Nieto afondou tamén nos aspectos positivos que non se dan a coñecer da inmigración, como o feito de que contribúan ás nosas arcas públicas, achegando un 2′6% do Produto Interior Bruto, e orixinando un gasto do 2′1% deste. Resaltou tamén que, en contra do que a sociedade cree, a poboación inmigrante non contribúe a aumentar a taxa de desemprego, que se mantén nas mesmas cifras. Para o relator, “hoxe a inmigración está a ser un auténtico negocio para moitos. Mesmo as entidades financeiras, bancas e caixas, que ata agora -por exemplo- enviar os xiros aos seus familiares, facíanse dende locutorios e outros procedementos; como agora se envían 6.000 millóns de euros ao ano, entón é a banca e entidades financeiras os que se queren facer con ese “negocio”, e agora si lles preocupa que ese diñeiro circule ‘por rutas legais’. ¿É que acaso antes non importaba?”, afirmou.

Traballos precarios, penosos e perigosos

Así mesmo se abordou a situación dos mercados de traballo nos que se move a poboación inmigrante, dos cales se resaltou a súa inestabilidade, e a precariedade laboral, que segundo Neto se agrava no caso das mulleres. Os inmigrantes son contratados por pequenas empresas, en condicións de sobre-explotación, aínda que sexan persoas tituladas e con grande formación adquirida nos seus países de orixe.

Exclusión social e integración

Unhas condicións laborais que derivan ademais na exclusión social, na inserción en barrios que os separan da poboación autóctona. Laura Andrés (da ONG Rede Acolle) sinalou neste sentido a responsabilidade civil e política da integración, como proceso bidireccional do que todos debemos formar parte. Por outra parte sinalou a formación cualificada do 60% da poboación que chega a España, ante a cal as administracións deben aproveitar ese capital humano e facilitar medios de apoio para que de estes se poidan ascender promoción laboralmente.

Dereito a voto

Os participantes coincidiron en reivindicar o debate sobre o dereito a voto dos inmigrantes, nun contexto no que “se avoga pola integración pero ao mesmo tempo se lles exclúe da participación tamén a nivel político” sinalou Laura Andrés. Tendo en conta, como indicou Neto, que se os inmigrantes contribúen ao aumento do PIB e ao desenvolvemento do país é xusto que teñan dereito tamén a decidir os que son as súas autoridades posto que son eles os que coñecen a súa realidade. Foi Luis Nieto quen afirmou contundentemente que non comprendía como os descedientes de emigrantes, que quizais nin chegaron a pisar nunca a terra dos seus proxenitores ou avós, poden votar vivindo alleos á realidade do país para o que votan, e non obstante os inmigrantes, que viven, inverten, traballan e enriquecen a todos os niveis a sociedade do lugar onde viven, carecen dese dereito.

Loita contra os estereotipos

Na “imaxe estigmatizada dos inmigrantes” coincidiron tamén os participantes. Luis Nieto apuntou que “nos”chega a imaxe da inmigración delincuente, non en cambio a da súa contribución ao noso Produto Interior Bruto”, mentres que Ibrahima motivou a iniciar unha loita en aras de erradicar a prexudicial estereotipación á que a vai sometida a comunidade inmigrante. Fixo fincapé en « a traxedia coa que nos levantamos case todos os días, vendo caiucos chegar con medio vivos e mortos completos. ¿Como é posible que un continente, como o africano, inmensamente rico -os restos que nos deixaron os nosos excolonizadores, causantes iniciais da nosa situación- en diamantes, coltan, ouro nero, onde radica o 9% das reservas mundiais, depósitos de ferro de explotación centenaria, … un auténtico celeiro de matria prima incalculable, poida estar nunha situación tan catastrófica? Hoxe os africanos, emigramos aos países que sementaron nosa teórica pobreza”. Fixo alusión ás empresas estranxeiras alí instaladas, “pero que non nos dan traballo aos africanos, senón aos técnicos dos seus países, e nos obrigan a emigrar a nós. Ou sexa, veñen a explotar os nosos recursos e quedar coa plusvalía, sen contribuír ao desenvolvemento de África”.

Inmigración heteroxénea: políticas adaptadas

Pola súa parte Eugenio Corral (Secretario da Federación Galega da Construción, representante da Conferderación de Empresarios de Galicia), explicou que a diversidade da poboación estranxeira ha de ser tida en conta á hora de configurar políticas de adaptación á nosa sociedade. Reclamou a necesidade de aplicar políticas distintas a colectivos que resultan desiguais, de adaptar os nosos sistemas educativos e económicos a estas persoas, e respecto ao traballo subliñou a formación ocupacional como unha alternativa á formación deses emigrantes, para que poidan atopar traballo máis doadamente. Algo que se contradicía co defendido polo resto de l@s compoñentes da Mesa, que afirmaban que a maioría da emigración, vén preparada, pero aquí ocupa postos de traballo moi diferentes e precarios: construción, mar e pesca, servizo doméstico…

Posibilidade de retorno

Eugenio Corral sinalou tamén a importancia do retorno, para o cal indicou, hai que ofrecer á inmigración a posibilidade de volver aos seus países de orixe, a partir da formación e nun nivel superior da concienciación por parte das políticas internacionais da situación de pobreza dos países de orixe: “mentres non evolucionen na falta de desenvolvemento e o incumprimento dos dereitos humanos, os emigrantes non volverán”. Apuntou a posibilidade de que aquí, se elaboren plan de formación para a inmigración e que poidan regresar aos seus países levando a cabo iniciativas que comporten a creación dunha clase social media, xerando emprego e riqueza.

A pobreza dos países de orixe