[ Publicado en Galicia Hoxe ]

Venezuela. Domingo 4 de decembro. Eleccións á Asemblea Nacional. A décima vez que se consulta ao pobo mediante o voto dende a chegada de Hugo Chávez a Miraflores. Sétimos comicios en seis anos. Case que nada para o que chaman un “réxime”, para non ser unha democracia aos ollos do mundo capitalista, para o proxecto dun “exgolpista populista”, un demócrata de escuro pasado –como aquí o son Fraga e media cúpula do PP–, pero demócrata ao cabo.

Gustaríame saber se algún país do mundo fixo tantas consultas ao pobo nos últimos anos como Venezuela. Poucos tiveron plebiscitos con tantos observadores internacionais. Desta vez máis de 500, entre eles 160 da Unión Europea, 60 da OEA e moitos doutras organizacións públicas e privadas, dende ONG até o prestixioso Centro Carter.

Resultado: o de sempre, eleccións limpas. Dende o punto de vista formal o sistema estivo ben cuberto e ninguén suxire a posibilidade dunha fraude. Chávez arrasa en boa lid, só que desta vez sen oposición, sen a minoritaria e suicida oposición que nos vindeiros cinco anos será extraparlamentaria por vontade propia. Xa que logo, está fóra do xogo democrático. Estará tamén por riba das decisións que o pobo poida tomar? Abandona definitivamente a corredoira da democracia para ir na procura dunha autoestrada cara o poder? A resposta, ao norte do Caribe.

Si, Chávez arrasou. O seu Movemento V República (MVR) obtivo 114 dos 167 deputados. Hainos tamén doutras cinco formacións que integran o Bloque do Cambio (que apoian a Chávez) e a estes hai que sumar as organizacións indíxenas –parlamentos andino e latinoamericano– que, según a constitución bolivariana, escollen os seus representantes por dereitos históricos, por xustiza.
E no noso mundo, como se reacciona? Tamén coma sempre. Intentando dende os medios da globalización deslexitimar o proceso, ao estilo daquel golpe de estado de 2002 que foi freado polo pobo. Primeiro co titular: “Retírase a Oposición”, cando a realidade é que só 556 candidatos dos 5.516 inscritos renunciaron a última hora a participar. Vaia, que un 10% non vía garantías no proceso malia que Centro Nacional Electoral accedera a todas as súas reivindicacións. De feito, participaron 337 listas das 355 inscritas.

Quen se retirou? Pois AD e COPEI, xunto a outras miniformacións coma Proyecto Venezuela ou Fuerza Liberal. Os partidos dereitistas que se repartiran o poder dende a caída da ditadura de Pérez Jiménez en 1958 até a chegada de Chávez en 1998. Etapa que cheirou máis ca nada a corrupción e terrorismo de estado.

E porque se retiraron? Porque non podían gañar, as súas espectativas eran ridículas. De 4 millóns de votos no referendo de 2004 baixaran a un millón nas municipais de 2005. De xuntar o 93% do electorado en 1998 pasaron ao 1% nas presidenciais de 2000. Se o pobo vota, AD e COPEI padecen.
E como as eleccións seguiron adiante pese a minoritario pero mediático boicot, a vitoria había que deslexitimala. A baixa participación (entre o 25% que dixo a oposición e do que se fixeron eco os medios e o 33% que dixo o ministro de Interior) era unha boa escusa. Mais lembremos, AD gañou as lexislativas en 1998 co 11% do electorado, e ninguén o cuestionou (o propio MVR gañou por primeira vez en 2000 co 17%, polo que a participación esta é moito maior). Rafael Caldera, triste lembraza da IV república, foi presidente lexítimo co 15% en 1993. Por non falar do bochorno electoral da primeira vitoria de Bush, ou do 28,7% que votou nas eleccións ao Parlamento Europeo nos dez países recén incorporados, ou do 30% que dou a presidencia a Reagan no 1984 ou do lexítima que é a Constitución Europea cunha participación testimonial, varios non e algúns si sen votación popular.

Aquí, a lexitimidade democrática gáñase votando cada catro anos. Logo nada se cuestiona. Descoñezo se Chávez é un revolucionario moderno que constitúe, xunto a outros líderes latinoamericanos, a esperanza do Sur, ou o demo que nos queren vender. Pero cóntanme que en Venezuela a lexitimide, ademáis de nas urnas, gáñase coa acción política. Aí é onde Chávez leva ventaxa ao mundo, co porcentaxe de PIB que adica a gasto público, coa alfabetización universal que a Unesco pon como exemplo, coa rede de escolas bolivarianas, cos plans de atención sanitaria, co recoñecemento dos dereitos indíxenas e da propiedade aos desposuídos, coa esixencia e mantemento dun prezo do petróleo xusto para o seu pobo e co seu pular pola integración latinoamericana. Dobremente lexítimo pois.•